Sample Rate Nedir?

'Rehber Konular' bölümünde 5kurt tarafından 22 Şubat 2012 tarihinde başlatılan konu.

  1. 5kurt
    Çevrimdışı

    5kurt MP3

    Katılım:
    31 Ocak 2012
    Mesajlar:
    90
    Beğenileri:
    8
    Bu da 2008'de yazdığım eski bir yazı ama konuyu merak edenler için bilgilendirici olabilir.

    * * * *

    Computer Audio'nun hayatımıza girmesinden itibaren aşağıdaki gibi muhabbetler herhalde çoğalmıştır:

    => Abi senin DAC kaç basar, pardon yani kaç çalar?
    => 16/44.1 çalıyor hocam.
    => Yapma yaa, abi ben yeni bir DAC aldım, harbi 24/192 basıyor. Insan alırken bir bana sorar yaa. Akşama yarıştıralım mı?

    Not: Yukarıdaki hayali muhabbette 44.1 veya 192 denilen şeyler bir audio sinyalinin çözünürlüğünü belirleyen "sample rate" değerleridir. Sinyalin kalitesini belirleyen faktörlerden biri de "word length"dir, onu da bir sonraki yazıda ele alırım.

    Şimdi gelin çok fazla işin tekniğine kaçmadan ve basitçe bu "sample rate" dedikleri ne menem şeymiş biraz araştıralım.

    Bir kayıt sırasında ADC (Analog Digital Converter) denilen alet kayıttan fotoğrafçılık diliyle "anlık resimler" çeker ve onları dijital olarak hafızada saklamak üzere bir kayıt cihazına gönderir. Bunlara da "sample" denir. Şimdilerde bu iş için bilgisayar hard-diskleri kullanılıyor.

    Bu sample'ların hangi sıklıkta olacağı da ses mühendisinin kararı ile olur. Mesela bir CD'de 44.1kHz dediğimiz çözünürlük bu resimlerin saniyede 44100 kere çekilmesinden ibarettir. Niye ille de 44.1kHz derseniz, Nyquist Teorisi'ni bir inceleyin derim.

    Sonra biz bu kayıtları alıp DAC'ımızda (Digital Analog Converter) çözdüğümüz zaman, alet bu sample'ları saniyede 44100 kere resim çekilmiş gibi sırayla arka arkaya dizer, birleştirir, analog sinyaller olarak amplimize yollar ve bizde bunu müzik olarak algılarız. Tabii teorik olarak bu dinlediğimiz hiçbir zaman orjinal ses çözünürlüğünde olamaz çünkü çekilen resimlerin arası boştur ve DAC'lar bu eksik bilgileri tahminen doldurur.

    Sample rate sayısı ne kadar büyük olursa resimlerin arasındaki boşluklar da o kadar az olur ve aslına yaklaşılır. Aşağıdaki resimde bendeki aynı kayıttan biri 16bit/44.1kHz, biri ise 24bit/96kHz olan iki dosyanın bilgileri var. Birincisinde 9.2 milyon sample varken, ikincisinde bu sayı 20.1 milyon sample'a çıkıyor.

    [​IMG]

    Stüdyolarda genellikle 88.2kHz veya son senelerde de 176.4kHz sample rate kullanılıyor ve sonra da "redbook" standartı olan 16bit/44.1kHz'e düşürülüyor. Bu işleme "dithering" deniyor. Stüdyolarda bu garip ve küsuratlı oranların kullanılmasının nedeni, çevrileceği Redbook standartının katları olmasıdır deniyor. Stüdyo kayıtlarının 44.1kHz'in katları olan 88.2 (2x) ve 176.4kHz (4x) olması, dithering yapılırken (yani çözünürlüğü düşürülürken) kalitenin daha iyi olmasına yolaçıyormuş. Eğer CD'ye basılmıyacaksa sample rate'in 192.0kHz'e kadar yolu var.

    Aşağıda bazı aletlerin sample rate’leri var:

    * 8 kHz - Telefon
    * 22.05 kHz - Radyo
    * 44.1 kHz - CD
    * 88.2 kHz, 96.0 kHz, 176.4 kHz, 192.0 kHz - DVD Audio, High Definition Audio

    Işte "sample rate"in çok basit olarak açıklaması böyle. Tabii bir kayıtın başarılı olması için daha sayısız başka faktör var. Fakat çözünürlüğün artması, hele bir kayıdı stüdyoda yapıldığı gibi orjinal halinde kırpılmamış olarak yüksek çözünürlükte dinlemek hakikaten çok başka bir keyif. Bu arada benim arşivdeki High-Definition kayıt sayısı artıyor, her gün artan bir keyifle dinliyorum.

    Siz siz olun yeni DAC alacaksanız "bana ne high definition'dan" demeyin, muhakkak seçiminizi bu 24 bitlik kayıtları destekleyen aletlerden yana yapın. Işler o kadar hızlı gelişiyor ki, bugün yeni teknoloji diye düşündüğümüz aletler çok yakında müzelik olabilir!!!

    Ses mühendisi olmadığım için benden bu kadar. Yanlış bilgi varsa da arkadaşlar yorum yazarak düzeltebilir.

    * * * *
     
    #1
    Son düzenleyen: Moderatör: 15 Şubat 2015
  2. hachurra
    Çevrimdışı

    hachurra MP3

    Katılım:
    2 Kasım 2011
    Mesajlar:
    30
    Beğenileri:
    1
    teşekkürler, bence yeterince açıklayıcı olmuş. ses mühendisi gibi bir açıklama olsaydı zaten bu forumdan başka bir yerde olurdum. Bu arada gerek bu yazıdan gerekse de biraz önce forumda başka bir topikte bir arkadaşın opamp nedir? sorusundan sonra tekrar ediyorum ki foruma ne nedir ne işe yarar vb gibi bir bölüm şart.
     
    #2
    orj_inal bunu beğendi.
  3. MuttFTS
    Çevrimdışı

    MuttFTS Yönetici

    Katılım:
    25 Mart 2009
    Mesajlar:
    6.302
    Beğenileri:
    595
    Bu tip bir sözlük/bölümler var ve yapılıyor aslında. Ama bir yerde toplu değil. Toparlamam lazım, aklımda ama uğraşamıyorum...
     
    #3
  4. asymptote
    Çevrimdışı

    asymptote Yeni Üye

    Katılım:
    12 Aralık 2013
    Mesajlar:
    17
    Beğenileri:
    2
    Paylaşım için teşekkürler. Yazı 2008'den alıntı olduğuna göre 24'ü 32 olarak güncellesek mi, ne dersiniz? :wink
     
    #4

Sayfayı Paylaş