İncelemelerde Kullandığımız Ses ile İlgili Terimler Sözlüğü

'Rehber Konular' forumunda MuttFTS tarafından 11 Ağustos 2012 tarihinde açılan konu

  1. MuttFTS

    MuttFTS
    Expand Collapse
    Administrator
    Site Yetkilisi

    Katılım:
    25 Mart 2009
    Mesaj:
    5,794
    Alınan Beğeniler:
    540
    Yine çok az kişinin okuyacağı uzun bir yazı ile karşınızdayım.

    Öncelikle bu yazıyı daha önce de belirttiğim gibi kayıtların tam doğru olduğunu varsayarak yazdığımı belirtmek isterim. Çünkü bunu baştan kabul etmezsek, işin içinden malesef çıkamayız.

    Bir çok terimin fazla veya az olması durumunda nasıl bir sonuç doğuracağını da ekledim. Uç durumlar olmadıkça hiç bir kulaklıkta berbat sonuçlar doğurmayacaklardır. Sonuçta her durumun müzik türlerine göre tercih edilebilir artıları ve eksileri var.

    Terimler daha çok dinledikçe, daha iyi oturacaktır.

    Anlayamadığınız veya eklenmemiş bir terim varsa konu üzerinden veya PM ile uyarın ki ekleyebileyim.

    Sayfa içerisinde aramayı klavyenizden CTRL + F tuş kombinasyonunu kullanarak yapabilirsiniz.

    Bas, Mid, Tiz nedir?

    Öncelikle şunu belirtmek gerek, genç bir insan kulağı 20Hz-20000Hz arasını duyabilir ve yaş ilerledikçe üst sınır 16000Hz civarlarına kadar düşer.

    Bas, Mid ve Tiz frekansların değerleri şu şekildedir:
    < 50 Hz : Alt (Sub) Bas
    50 Hz - 200 Hz : Mid-Bas
    200 Hz - 3 kHz : Mid (bir çok vokal sesini kapsar)
    3 kHz - 8 kHz : Mid-Tiz
    > 8 kHz : Tiz


    Bas, müzik içerisinde duyulan düşük frekanslara verilen genel isimdir. Hoparlörlerde veya kulaklıklarda büyük titreşime sebep olup, iç titreten, halk ağızıyla güm güm, bum bum tarzında tasvir edilen ses.

    Bas frekanslarının çok fazla olması diğer frekansları kapatıp müziği boğuk bir hale getirebilir fakat müziğe gövde ve zevk katabilir. Az olması ise müziğin gövde ve dolgunluğu kaybetmesine sebep olabilir fakat diğer frekanslardaki küçük ayrıntıların daha kolay seçilebilmesine sebep olur.

    Mid, bir çok enstrümanı ve vokal seslerini içerisinde barındıran ses frekans aralığıdır. Mid frekanslarının bas frekanslarına yakın kısmına mid-bass veya alt-midler, tiz frekanslarına yakın kısmına ise mid-tiz veya üst midler denilebilir.

    Mid'lerin önde olması vokal ve enstrümanların duygu hissini arttırır fakat karışıklığa yol açabilir. Midlerin geride olması ise sahneyi uzaklaştırır fakat enstrümanların daha kolay seçilebilmesine yol açar.

    Mid bass frekanslarının fazla olması müziği boğar ve bir çok müzik türünde dinlenme açısından problem çıkarabilir. Az olması ise müzikte gövdeyi kaybettirip cılızlaştırır.

    Üst midlerin çok olması müzikte honkiness durumuna sebep olur. Honkiness denilen durum parçada bazı üflemelilerin sesinin biraz fazla parlak olup kornamsı bir ses çıkarması gibi anlatılabilir.

    Tiz frekansları, üst ses frekanslarıdır. Mid frekansların sonundan, insan kulağının duyabileceği son frekansa kadar tiz frekansları diye adlandırılabilirler. Halk ağzıyla çıs veya tıs diye tasvir edilen ses denilebilir.

    Tiz frekanslarının çok fazla olması insanı rahatsız edebilirken, detayı arttırabilir. Az olması ise sesin boğuk gelme ihtimaline yol açabilir.

    Bu frekansların içerdikleri enstrümanları aşağıdaki linkte bulunan tablodan inceleyebilirsiniz.
    http://www.independentrecording.net/irn/resources/freqchart/main_display.htm

    Şu linkten ise istediğiniz frekans değerini yazarak, sesini duyabilirsiniz:
    http://onlinetonegenerator.com/

    Sahne nedir?

    Sahne olgusu her ne kadar anlaşılması veya anlatması zor olsa da, anladığım kadarıyla açıklamaya çalışayım.

    Kafamda ben sahne olgusunu basitçe 5 kısıma ayırdım. Genişlik, yükseklik, derinlik, uzaklık ve konumlandırma.

    Genişlik, enstrümanların yatay düzlemde yan yana konumlandırılma durumları. Örneğin bir sayı doğrusunu düşünelim. Dar bir sahne derken anlatmak istediğimiz, parçadaki enstrümanların 5 birim içine sığdırılmış olması olabilir. Geniş bir sahne derken ise yine aynı parçadaki enstrümanların 10 veya 20 birim içerisine sığdırılmış olması olabilir. Yani kesin bir olgu yok fakat karşılaştırmalarla bunları kafamızda tespit edebiliyoruz. Yine bu sahne genişliği durumu kulaklık ile dinlerken bir yarı çember şeklinde solunuz, karşınız ve sağınızda olabiliyor. (Hatta arkanızda bile)

    Yükseklik durumu da yine genişlik gibi fakat yatay değil, dikey düzlemde olma durumu. Yani sesin yukarıdan veya aşağıdan gelmesi olarak düşünebiliriz. Genişlikteki örneklemeler bu kısımda da dikey olarak düşünülebilir.

    Derinlik ise yine genişlik fakat yatay veya dikey değil, sahnenin derinliğini, en önde duran enstrüman ile en arkada duran enstrüman arasındaki uzaklığı anlatmak için kullanılan terimdir.

    Uzaklık ise sahneye olan uzaklığımız olarak nitelendirilebilir. Bu durum tek bir enstrümanın bizden uzaklığından çok, tüm orkestranın bizden uzaklığı olarak düşünülmelidir. Örnekleyecek olursam, bazı parçaları dinlerken sanki sahnenin içinde, parçayı seslendiren tam önümüzde, gitarist tam yanımızdaymış gibi hissederiz. Bazı parçalarda ise vokalist biraz ileride söylerken, gitarist ileride sağda yani vokalistin sağında söylüyormuş gibi hissederiz. Yani toparlamam gerekirse, birinde sahneye olan uzaklığınız sanki sahnenin içindeyken, diğerinde bir konser salonunun ilk, üçüncü, beşinci veya en arka sırasında olabilme durumudur. Bir nevi sunumları farklı olarak düşünülebilir.

    Konumlandırmayı ise bu yatay, dikey sahne içerisinde enstrümanların bulunduğu yerlerin doğruluğu olarak adlandırabiliriz. Konumlandırma sayesinde dinlediğimiz kayıdın görselini kafamızda canlandırabiliriz. Konumlandırma meselesini doğru analiz edebilmek veya doğrulmaka için ise varsa dinlediğimiz kayıdın videoları, yoksa genel olarak bilinen konumlandırmayı dinlediğimiz grup veya türe göre bilmemiz ve kafamızda oluşturmamız gerekir.

    Sahnenin fazla geniş olması enstrüman ayrımını kolaylaştırırken, gerçekliği de düşürüyor denebilir. O yüzden tercih meselesidir. Sahnenin uzaklığı fazlayken, kulaklıklar bir çok vokalsiz müziklerde özellikle klasik ve senfonik müzikte daha gerçekçi bir sahne sağlarken, vokalli müziklerde sahne uzaklığı parçadaki ruhu öldürebiliyor. Yine sahnenin çok yakın olması vokalli müziklerde hissi artırır ve vokaldeki küçük detayları verirken, senfonik türlerde karışıklığa ve seçilememeye sebep olabiliyor.

    Sahne konusunda daha detaylı bilgi ve sorularınız için şu konudan devam edebilirsiniz: http://www.techno-fi.net/forum/index.php?topic=2843.0

    Parlak ses nedir? (Parlak sesli kulaklık) Bir kulaklıkta tiz frekanslarının diğer frekanslara göre baskın olmasıdır. Getirisi detaylı ses olabilir. Fazlası rahatsız edicidir.

    Karanlık ses nedir? (Karanlık sesli kulaklık) Parlağın tersi de denilebilir. Bir kulaklıkta diğer frekansların tiz frekansları önünde olmasıdır. Getirisi daha rahatlatan bir müzik dinletisi olabilir. Fazlası boğuk olacaktır.

    Analitik ses nedir? Tüm frekansların dengede olmasıdır. Bu tip bir ses renginde hiçbir frekans diğerinin önüne geçmez. Her ne kadar teoride mükemmel olsa da, herkesin zevkine ve bir çok müzik türüne uymayabilir.

    Boomy bas nedir?
    Boomy bas, bir kulaklığın bas frekanslarının kontrolsüz olmasıdır.

    Yumuşak tiz nedir? Bir kulaklığın, rahatsız edici tiz frekanslarının gücünün azaltılıp, rahatsız etmeyen, daha doğal tiz frekanslarına sahip olmasıdır.

    Tight (Sıkı) bas nedir? Boomy bas'ın tersidir. Bir kulaklığın bas frekanslarının sıkı ve kontrollü olmasıdır. Aynı zamanda sert bas olarak da nitelendirilebilir

    PRaT nedir? Özellikle yurtdışı forumlarda kullanılan, açılımı Pace, Rhythm and Timing denilen bir yorumdur. Türkçeye çevirecek olursak; tempo/hız, düzen, zamanlama denilebilir. Bu faktör size müzikte ritim tutmanızı sağlayan faktördür. (Örneğin ayağınızı vurmak) Örneklemem gerekirse, hızlı tempolu bir müzik, yavaş bir sistemde tüm enerjisini yitirip zevk vermeyebilir.

    Sıcak/Soğuk ses nedir?
    Sıcak veya soğuk, sesin karakterini anlatmak için kullanılabilir. Örneğin bir CD'nin sesi soğuk denebilirken, bir plağın sesine sıcak denebilir. Bir lambalı amfi sesi sıcakken, bir solid-state amfi sesi soğuk olabilir. Veya kafada canlandırmamız gerekirse, sıcak sesli bir kulaklık dinlerken sanki biraz mayışmış, belki biraz alkollü ve küçük bir kulüpde konser dinlermiş gibi hissederken, soğuk seste bir laboratuvarda deney yapıyor gibi hissedebilirsiniz. (Ama nerede ne kadar detay, keyif vs. alacağınızı unutmayın)

    Sibilance (Sibilans) nedir? Sibilans, genellikle kayıt veya dosya türü çevirme sırasında oluşan, P,Ş,Ç,S gibi harflerin patlaması olayıdır.

    Agresif: Sahnesi yakında ve parlak sese sahip.

    Havadar (Airy) :
    Eğer kulaklık ferah ve açık bir ses veriyor ve enstrümanlar sıkışmış hissine sahip değilse kullanılır.

    Gövdeli:
    Ses dolu geliyor ve mid basslar biraz fazlaysa kullanılır. Tersi olarak cılız kullanılabilir.

    Kapalı / Koyu: 10kHz'in üstünün az olmasının anlatır. Genelde açık hissettirmeyen, havadar olmayan ve detay eksikliği olan kulaklıkları anlatmak için kullanılabilir. Fazlası kulaklıklarda karanlık ses olmasına sebep olur.

    Açık: Üst-mid'ler ve tizlerin fazlalığına bağlı olarak sesin havalı olması. Fazla açık ses kulaklıklarda parlaklaşma eğilimi gösterir.

    Sıkışık / Yapışık: Enstrümanların bir biri ile karışması, üst üste binmesi ve bozulması gibi düşünülebilir.

    Renkli: Ses rengi gerçek ile farklı olan, daha eğlence amaçlı olan kulaklıklar için kullanılabilir.

    Hızlı: Ani geçişlerdeki sunumların iyi ve doğru olması. Patlama gibi seslerin ve enstrümanların gerçekliğini arttırabilir.

    Çamurlu: Zamanlamalarda hatalı ve net olmayan, distorsiyonlu.

    Distorsiyon: Bozulma, tahrip olma, kirli ses.

    Delici: Özellikle tiz frekansların kulakları acıtacak kadar yüksek olması.

    Roll-Off (Rolloff): Alt bas veya üst tizlerde oluşan azarak güç yitirme olayı.

    Yumuşak / Mellow ses:
    Agresifin tersi olarak düşünülebilir. Tizleri biraz azaltılmış, frekans grafiğinde birden iniş ve çıkışlara sahip olmayan sestir. Dinlerken mayışma veya rahatlama yaratabilir.

    3 boyutlu / 3D: Sahne için kullanılan bir terimdir. Sahne sunumunun genişliği, yüksekliği ve derinliğinin olduğunu belirtir.
     
    Collapse Signature Expand Signature
  2. fortress34

    fortress34
    Expand Collapse
    WAV

    Katılım:
    12 Eylül 2010
    Mesaj:
    900
    Alınan Beğeniler:
    805
    "Yine çok az kişinin okuyacağı uzun bir yazı ile karşınızdayım."

    Biz kalın kitapları sevmeyiz.. :evl

    Emeğine sağlık Hasan..
     
    Collapse Signature Expand Signature
    6 kişi bunu beğendi.
  3. thejustice

    thejustice
    Expand Collapse
    MP3

    Katılım:
    13 Şubat 2010
    Mesaj:
    181
    Alınan Beğeniler:
    48
    Ellerine sağlık hasan, hemen twitterda paylaşayım :)
     
    Collapse Signature Expand Signature
  4. A Dying Wish

    A Dying Wish
    Expand Collapse
    WAV

    Katılım:
    6 Mart 2007
    Mesaj:
    726
    Alınan Beğeniler:
    23
    Eline sağlık Hasan,çok yararlı olmuş.Nacizane bir tavsiye olarak;karanlık,parlak,agresif gibi tanımların karşılığı olan kulaklık ve ekipman örnekleri eklersen harika olur gibime geliyor..Parlak ve agresif grodo'lar,bazı karanlık sennheiser'lar vs gibi :)
     
    2 kişi bunu beğendi.
  5. MuttFTS

    MuttFTS
    Expand Collapse
    Administrator
    Site Yetkilisi

    Katılım:
    25 Mart 2009
    Mesaj:
    5,794
    Alınan Beğeniler:
    540
    [quote author=A Dying Wish link=topic=4714.msg62800#msg62800 date=1344667643]
    Eline sağlık Hasan,çok yararlı olmuş.Nacizane bir tavsiye olarak;karanlık,parlak,agresif gibi tanımların karşılığı olan kulaklık ve ekipman örnekleri eklersen harika olur gibime geliyor..Parlak ve agresif grodo'lar,bazı karanlık sennheiser'lar vs gibi :)
    [/quote]

    Onu düşündüm de aslında sonra bazısına karanlık gelen bazısına normal gelir diye yazmadım. Şunu şuna yaz, bunu buna yaz derseniz ekleyeyim yanına.

    --

    Sağolun gençler :)
     
    Collapse Signature Expand Signature
    2 kişi bunu beğendi.
  6. ossgun

    ossgun
    Expand Collapse
    MP3

    Katılım:
    13 Ocak 2009
    Mesaj:
    21
    Alınan Beğeniler:
    4
    Emeğinize sağlık Hasan bey , çok yararlı bir yazı olmuş.
     
    2 kişi bunu beğendi.
  7. DarkTemplar

    DarkTemplar
    Expand Collapse
    WAV

    Katılım:
    2 Ağustos 2012
    Mesaj:
    515
    Alınan Beğeniler:
    73
    Referans olacak nitelikte bir yazı. Teşekkürler bilgiler için.
     
    2 kişi bunu beğendi.
  8. semih

    semih
    Expand Collapse
    MP3

    Katılım:
    10 Nisan 2012
    Mesaj:
    146
    Alınan Beğeniler:
    105
    Ses konusunda tatmin olamayıp ta sıkıntısını dile getiremeyenler için çok faydalı bir yazı.
     
    2 kişi bunu beğendi.
  9. kornography

    kornography
    Expand Collapse
    FLAC

    Katılım:
    2 Mart 2010
    Mesaj:
    421
    Alınan Beğeniler:
    261
    Baştan sona okudum, çok faydalı bir yazı.

    Teşekkürler.
     
    Collapse Signature Expand Signature
    2 kişi bunu beğendi.
  10. cique

    cique
    Expand Collapse
    FLAC

    Katılım:
    24 Ocak 2011
    Mesaj:
    464
    Alınan Beğeniler:
    87
    Hasan coştu gidiyor.. :)
    Adamın içinde akedemisyenlik varmış, haberimiz yokmuş :p
     
    2 kişi bunu beğendi.
  11. witness

    witness
    Expand Collapse
    DSD

    Katılım:
    27 Nisan 2009
    Mesaj:
    1,189
    Alınan Beğeniler:
    88
    Anlatım tarzı da değişmiş Hasan, vallahi hocanın ders notu gibi okudum :)
    Ellerine sağlık. Yeni bir referans yazı daha yaratmışsın.
     
    2 kişi bunu beğendi.
  12. Fresk

    Fresk
    Expand Collapse
    MP3

    Katılım:
    28 Şubat 2012
    Mesaj:
    164
    Alınan Beğeniler:
    6
    Eline sağlık Hasan :)
     
    2 kişi bunu beğendi.
  13. DefinitioN

    DefinitioN
    Expand Collapse
    Analog

    Katılım:
    9 Mayıs 2012
    Mesaj:
    2,786
    Alınan Beğeniler:
    6,347
    Olgunluk Çağı...
     
  14. okty_k

    okty_k
    Expand Collapse
    WAV

    Katılım:
    27 Eylül 2010
    Mesaj:
    776
    Alınan Beğeniler:
    1,445
    Analitik sese birkaç ilave yapayım ben de. HiFi'da nötrün soğuk tarafında, kuru, üst, orta belirgin çalan, detaylı, kısa dinlemelerde etkileyici, uzun dinlemelerde yorucu olan sese analitik çalıyor deniyor genelde.

    "Tüm frekansların dengede olmasıdır. Bu tip bir ses renginde hiçbir frekans diğerinin önüne geçmez. Her ne kadar teoride mükemmel olsa da, herkesin zevkine ve bir çok müzik türüne uymayabilir." Bu bence flat/düz/nötr sesi tarif ediyor :eek:k.
     
  15. MuttFTS

    MuttFTS
    Expand Collapse
    Administrator
    Site Yetkilisi

    Katılım:
    25 Mart 2009
    Mesaj:
    5,794
    Alınan Beğeniler:
    540
    Bu sekilde degistireyim o zaman :eek:k
     
    Collapse Signature Expand Signature
    2 kişi bunu beğendi.
  16. yam_tar

    yam_tar
    Expand Collapse
    MP3

    Katılım:
    10 Mart 2012
    Mesaj:
    141
    Alınan Beğeniler:
    10
    Benim kulaklar ölmüş de mezara koyan yok.16 khz'den ötesini duyamıyorum. :( Ayrıca bu konuyu defalarca okuyarak bu terimleri somutlaştırabileceğim galiba.Teşekkürler Başkan! :yourock
     
  17. kerasertuero

    kerasertuero
    Expand Collapse
    Guest

    Çok yararlı bilgilerle dolu, çok güzel bir konu başlığı... Ellerine sağlık Hasan :) Kendimde dahil inceleme yapacak ya da sesle ilgili daha çok şey öğrenmek isteyen acemi arkadaşların mutlaka okuması gereken kısa ama dolu dolu kaynak olmuş. :eek:k
     
  18. panareturns

    panareturns
    Expand Collapse
    MP3

    Katılım:
    22 Aralık 2011
    Mesaj:
    164
    Alınan Beğeniler:
    4
    baştan sona okudum :) içeriği güzel bir yazı olmuş.teşekkür ederiz efendim...
     
  19. ads1940

    ads1940
    Expand Collapse
    MP3

    Katılım:
    3 Ocak 2013
    Mesaj:
    45
    Alınan Beğeniler:
    0
    Benim gibi yeni ama aç olanlar için rehber konular bölümü hakikaten çok faydalı.
    Çoğu kişinin dile getirdiği gibi ''x tarza x kulaklıklar daha uygun'' alt başlıkların açılabilmesi için buluşmalarda farklı kulaklıkları birden fazla kişi test edip ortak bir payda oluşturulabilir aslında. Zaten az çok belli neyin ne olduğu ama daha pratik olabilir.
     
  20. MuttFTS

    MuttFTS
    Expand Collapse
    Administrator
    Site Yetkilisi

    Katılım:
    25 Mart 2009
    Mesaj:
    5,794
    Alınan Beğeniler:
    540
    Daha önce de söylediğimiz gibi herkesin bütçesi, sevdiği ses rengi, müzikçaları vs. farklı olduğundan böyle bir listeyi pek uygun bulmuyoruz.

    Ana başlıklardan kişiye özel olarak tavsiye yapılması daha doğru.
     
    Collapse Signature Expand Signature